منابع معدن در استانهای ایران - اصفهان
استان اصفهان یکی از مناطق مهم زمینشناسی و معدنی ایران است که بهدلیل موقعیت خاص زمین ساختیاش، تنوع سنگشناسی و ساختارهای زمینشناسی پیچیده، دارای پتانسیل بالایی در زمینه منابع معدنی است.
وضعیت زمینشناسی استان اصفهان
موقعیت زمینساختی:
بخش عمدهای از استان اصفهان در زون ارومیه - دختر و بخشی در زون سنندج - سیرجان قرار دارد. این زونها بهویژه زون ارومیه - دختر، بهدلیل فعالیتهای ماگمایی گسترده در دوران ترشیری، دارای پتانسیل بالا برای ذخایر معدنی فلزی هستند.
ویژگی سنگشناسی:
- سنگهای آذرین نفوذی و خروجی (مثل: گرانیت، دیوریت، آندزیت و ریولیت) در مرکز و غرب استان، نشان دهنده فعالیتهای ماگمایی گستردهاند.
- سنگهای دگرگونی در نواحی زون سنندج - سیرجان (شمالغرب و غرب استان) وجود دارند.
- واحدهای رسوبی با سنهای مختلف از پالئوزوئیک تا سنوزوئیک نیز در گستره استان دیده میشوند.
گسلهای اصلی:
مانند گسل زاگرس، گسل نایین و گسلهای فرعی دیگر که نقش مهمی در جابهجایی سیالات معدنی و کانهزایی دارند.
پتانسیل معدنی استان اصفهان
اصفهان از نظر تنوع منابع معدنی یکی از استانهای غنی کشور است:
کانیهای فلزی
سنگ آهن:
مهمترین ذخایر در مناطق بافق و انارک (مشترک با یزد)، همچنین ناحیه چاهگز، زرینشهر اصفهان وجود دارند.
مس:
ذخایر پورفیری و رگهای در نواحی چاهقدرت، هفتومان، نایین و انارک کشف شدهاند.
طلا:
در مناطق موته و اطراف آن، طلا بهصورت رگهای و مرتبط با سنگهای آذرین دگرسان شده وجود دارد. معدن موته یکی از مهمترین معادن طلا در ایران است.
سرب و روی:
در نواحی انارک و نایین کانسارهای مهمی از نوع رگهای و استراتیباند وجود دارد.
کانیهای غیر فلزی:
منیزیت، باریت، بنتونیت، فلدسپار تالک میکا و گچ در نقاط مختلف استان وجود دارند.
سنگهای تزئینی:
از جمله مرمر، مرمریت، تراورتن و گرانیت بهویژه در جنوب و مرکز استان دیده میشود.
مهمترین معادن فعال و موقعیت آنها در استان اصفهان
معدن طلای موته:
موقعیت: حدود 25 کیلومتری جنوب غربی گلپایگان.
نوع ماده معدنی: طلا (با همراهی با پیریت، کالکوپیریت، آرسنوپیریت)
وضعیت: فعال، زیر نظر سازمان توسعه معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)
ویژگی: یکی از قدیمیترین معادن طلای کشور، دارای کارخانه فراوری.
معادن سنگ آهن چاهگز و زرینشهر
موقعیت: جنوبغرب اصفهان، حوالی زرینشهر.
نوع ماده معدنی: سنگ آهن مگنتیتی و هماتیتی.
وضعیت: فعال.
ویژگی: تامین کننده خوراک کارخانههای فولادسازی مانند فولاد مبارکه.
معادن سرب و روی انارک
موقعیت: اطراف نایین و شمال انارک.
نوع ماده معدنی: مس (کالکوپیریت، مالاکیت، آزوریت)
وضعیت: برخی فعال.
ویژگی: اغلب کوچک مقیاس و وابسته به سنگهای آذرین دگرسان شده.
معادن سنگ تزئینی (مرمریت، تراورتن، گرانیت)
موقعیت: پراکنده در سراسر استان.
گرانیت: اطراف نجف آباد، خمینی شهر.
مرمریت: خور، نایین و دهاقان.
تراورتن: حومه شهرضا و مبارکه.
وضعیت: فعال.
ویژگی: تامین بخشی از بازار صادراتی سنگ ایران.
معادن غیر فلزی:
باریت: ناحیه انارک.
بنتونیت: نزدیک کاشان.
منیزیت: غرب انارک.
فلدسپار و تالک: اطراف دهاقان و سمیرم.