منابع معدن در استانهای ایران - کرمان
کرمان
۱۴۰۴ دی ۱۸, پنجشنبه
استان کرمان با توجه به شرایط ساختاری خود دارای پتانسیلهای معدنی فراوانی از مواد معدنی شامل کانیهای فلزی (مس، طلا، آهن، منگنز، کرومیت، سرب و روی) و کانیهای غیرفلزی (کائولن، سیلیس، ذغالسنگ، خاک نسوز، بنتونیت، زئولیت و نمک) مصالح ساختمانی، سنگ تزئینی و نما (سنگ لاشه و تراورتن) میباشد. این استان در زون ساختاری ایران مرکزی، بلوک لوت، سنندج سیرجان، زاگرس، مکران، زیر زون یزد زیر زون بافق پشت بادام و زیر زون طبس قرار گرفته است که هرکدام دارای کانیزاییهای خاص خود با توجه به موقعیت زمینشناسی را دارا هستند. بخش شرقی استان کرمان در بلوک لوت قرار گرفته است، این بلوک تقریبا خالی از کانیزایی میباشد فقط در بخشهایی که رخنمونهای سنگهای آتشفشانی ترشیری قرار دارد) بخش جنوبشرقی این بلوک (کانیزایی سرب و روی را بهطور نامحدود میتوان مشاهده نمود.
بلوک طبس بهصورت مثلث در شمال - شمالشرق استان قرار گرفته است و تا مرکز استان مشاهده میشود. بیشترین کانسارهای این بخش مربوط به کانسارهای غیر فلزی شامل ذغال و سنگهای نما و ساختمانی میباشد و کانسارهای فلزی میباشند. سن ذغالهای این زون بیشتر تریاس فوقانی تا ژوراسیک زیرین میباشد که مربوط به سازندهای معادل شمشک و دلیچای میباشد.
اندیسها و معادن فلزی
استان کرمان شامل کانسارها و اندیسهای معدنی با تیپهای کانهزایی متفاوت میباشد بهعنوان مثال معادن طلا زرترشت از نوع کوهزایی، مس و مولیبدن – طلادار سرچشمه، میدوک، لاطلا، کانسارهای جمالآباد، ایجو، درهزرشک، از نوع پورفیری، کانسارهای گودکلواری و آبدار از نوع پورفیری – اپیترمال و اندیسهای معدنی، تنگوئیه، چشمه قربان، کهنوجیه، نظرآباد، قلعه باختر (اسدآباد)، جمالآباد، بلبلی، قلعه نرپ، جنوب خاور چاه مسی، از نوع اپیترمال در این کمربند قرار دارند.
طلا، مس - طلا
طلا در ذخایر مس پورفیری اغلب بهعنوان محصول فرعی وجود دارد و مقدار متوسط آن نسبتاً کم و بین 0/38 - 0/012 گرم بر تن میرسد، اما تناژ بسیار بالای ذخایر مس، منبع قابل ملاحظهای از طلا را که ارزش اقتصادی زیادی دارد، فراهم میکند. سیستمهای پورفیری میتواند کلید اکتشافی مهمی در اکتشاف ذخایر پورفیری غنی از طلا باشد.
ذخایر مس - طلا در استان کرمان بخشهایی از محور طلادار کرمان با (درازای حدود 450 کیلومتر و پهنای حدود 80 کیلومتر) و بلوک یزد را شامل میشود که در بخش جنوبی ایالت فلززایی ارومیه – دختر و همچنین بخشهایی از کمربند سنندج – سیرجان جنوبی را قرار گرفته است. این محور از شمال به کفه رفسنجان، کرمان و بم و از جنوب به کفه میدوک – سیرجان محدود میشود و غنیترین محور مس دار ایران بهشمار میآید.
در این محور بیش از 200 کانسار و نشانه معدنی مس شناخته شده است که تعدادی از آنها از نوع پورفیری یا رگهای طلادار است و توسط گسلهای شمالی – جنوبی از جمله گسل انار از طرف شمال خاور، گسلهای سبزواران از جنوب و گودک از شمال قطع میشود. همچنین گسلهایی با روند شمالغرب – جنوبشرق، سنگهای این کمربند را تحت تأثیر قرار دادهاند.
سنگهای درونگیر منطقه شامل سنگهای آتشفشانی ترسیری است که از ائوسن پیشین تا پلیستوسن با ترکیب آندزیت – تراکی آندزیت تا داسیتی، توف، لاتیت آندزیت و غیره ادامه داشته است. تودههای نفوذی با ترکیب گرانیتوئیدی این مجموعه را قطع کرده و باعث ایجاد دگرسانیهای بسیار گسترده هیدروترمالی در آنها شده است.
کانیزایی طلا در این محور شبیه به کانیسازی طلا در کمربند فلزایی ارسباران (اهر) بوده و به دو صورت همراه با کانسارهای مس و مولیبدن پورفیری و رگهای در پیوند با سنگهای ماگمای ترسیری میباشد. کانیزایی طلا از نوع اسکارنی کربناتی (برخلاف کمربند ارسباران) در این منطقه گزارش نشده است. با وجود این که پیکرههای پورفیری در این کمربند زیاد است، کانسار سرچشمه از شاخصترین این عناصر معدنی به شمار میرود.
وجود کانسارهای رگهای مس و طلادار یا پلیمتال نیز به طور مستقیم در ارتباط با کانسارهای نوع پورفیری یا بدون ارتباط با آنها در این نوار، در سنگهای ولکانیکی ائوسن بهعنوان واحد دربرگیرنده تودههای کانیسازی شده به فراوانی یافت میشوند. به نظر میرسد کانیزایی در این محدوده در نتیجه نفوذ و جایگیری پیکرههای کوچک و بزرگ نفوذیهای نیمه عمیق و پورفیری باشد که علاوه برکانیزایی باعث تشکیل آلتراسیونهای هیدروترمالی گسترده در منطقه شده است. تزریق دایکهای پورفیری در امتداد شکستگیها هر چند ارتباط مستقیم با کانیزایی را نشان نمیدهند ولی به همراه آلتراسیونها و رگههای سیلیسی با ابعاد گوناگون، ارتباط کانیسازی را با تودههای نفوذی نیمهعمیق قوت میبخشد. در پهنه مورد مطالعه کانسارها و نشانههای معدنی رگهای، طلا در بیشتر موارد عنصر مس را همراهی کرده است.
کنترل کنندههای ساختاری (گسلها و پهنههای برشی، چینها) و ... نقش بسیار مهمی بر جایگزینی این مواد معدنی فلزی و همچنین دگرشکلی آنها پس از جایگزینی داشتهاند که البته این مسئله مشکلات زیادی را نیز جهت پیجویی، اکتشاف و همچنین استخراج این منابع معدنی در منطقه ایجاد مینماید.
سرب و روی
کانسارهای سرب و روی این ناحیه جزء ذخایر سرب و روی ایران مرکزی طبقهبندی میشوند.
کانسارهای سرب و روی ایران مرکزی از نظر زمان پیدایش متفاوت هستند.
1 - کانسارها و نشانههای معدنی سرب و روی که زایش آنها در پروتروزوئیک پسین، رخ داده است، مانند کانسارهای سرب و روی ناحیه بافق (کوشک، چاهمیر، زریگان، گودوفاداری) کانسنگهای ذخایر این ناحیه، به دو صورت سولفیدی و اکسیدی یافت میشود، ولی کانسنگ چیره، سولفیدی است. سنگ میزبان شیل و کربنات است این ذخایر بیشتر چینهسان بوده و خاستگاه آنها سولفید تودهای و یا سدکس است.
2 - کانسارها و نشانههای معدنی سرب و روی که زایش آنها در تریاس رخ داده است. بیشتر این کانسارها، در ایران مرکزی در ناحیه بهاباد، کوهبنان و راور تمرکز دارند.
کانیهای سرب در بیشتر کانسارهای ایران مرکزی از نوع کربناتی بوده و سروزیت از گالن فراوانتر و نمایانتر است کانیهای روی نیز بیشتر از نوع کربناتی (اسمیت زونیت) و سیلیکاتی (کالامین) هستند (البته این مساله شامل کانیسازی اصلی در کانسارهای بزرگ کوشک و مهدی آباد نمیشود. (باطله در این کانسارها در بیشتر موارد کلسیت است) در کانسارهای ناحیه بهاباد – کوهبنان (باطله اکسید آهن نیز فراوان است. گاهی همراه کلسیت، کوارتز نیز یافت میشود و در موارد اندک هم سیلیس باطله است. فلوریت به صورت کانی فرعی و یا باطله در کانسارها و نشانههای معدنی این زون بسیار نایاب است.
آهن
کانیزایی آهن در کرمان عمدتاً در دو کمربند متمرکز شده است که عبارتاند از:
1 - کمربند دگرگونی سنندج - سیرجان که مهمترین و باکیفیتترین معادن آهن ایران را شامل میگردد و از آن جمله میتوان معدن آهن گلگهر را نام برد که با 700 میلیون تن ذخیره قطعی، در حال بهرهبرداری میباشد.
2 - کمربند آهن بافق - کرمان .
کرومیت
تقریباً تمام کانسارهای کرومیت در ایران در مجموعههای افیولیتی و افیولیت ملانژها واقع شدهاند و در بخشهای زیرین سکان افیولیتی قرار میگیرند. در حال حاضر معادن کرومیت ایران در استانهای خراسان، سمنان، فارس، کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان قرار دارند.
بزرگترین ذخیره معدنی کشور مربوط به معدن کرومیت فاریاب است. در ایران تابهحال سه ناحیه سنگهای بسیار قلیایی کرومیتدار شناخته شده است که عبارت است از (منطقه سبزوار) شمال و شمالشرقی کشور (منطقه اسفندقه) جنوب و جنوبشرقی ایران (منطقه نیریز) جنوبشرقی شیراز (دو ناحیه اول از نظر کانسارهای کرومیت و استخراج آن بسیار مهم میباشد. ذخایر کرومیت ناحیه جنوب - جنوبشرق کشور به صورت تودههای آذرین بسیار قلیایی در فاصله 180 کیلومتری جنوب کرمان واقع شده است. وسعت منطقه در حدود 120 کیلومتر در امتداد جنوبغربی - شمالشرقی و 50 کیلومتر شمال غربی - جنوبشرقی میباشد. ازنظر گسترش این تودهها کوچکتر از تودههای شمال ایران هستند. سنگهای این منطقه مانند شمال ایران از نوع آذرین بسیار قلیایی تشکیل میشود که به وسیله سنگهای اسیدیتر و جوانتر (از انواع گابرودیوریت) قطع میشود. برخلاف شمال ایران کانسارهای کرومیت این ناحیه تیپ دیگری را معرفی میکند.
در این ناحیه تودهها بزرگتر و دارای ذخیره بیشتری نسبت به تودههای کرومیت شمال میباشند. این تودهها تقریباً وضع رگهای و یا تخت (لایه مسطح) دارند و قسمتی نیز بهصورت عدسیها و تودههای کرومیت فقط در بعضی قسمتها در اثر تکتونیک شکسته شدهاند. به این جهت عمل استخراج نیز با مشکلات زیادی مواجه نمیگردد. در حال حاضر در دو نقطه جنوب ایران کرومیت استخراج میشود که عبارتاند از فاریاب و اسفندقه.
تیتانیم
با توجه به مصارف صنعتی تیتانیوم بهصورتهای مختلف اکسیدی و یا بهصورت ترکیب فلزی نظیر آلیاژهای تیتانیومدار، این فلز از دیرباز جایگاه ویژهای در بازارهای جهانی داشته است. ترکیبات این فلز بهطور عمده در صنایع رنگسازی، کاغذسازی، شیمیایی، لعاب، فولاد، تکنولوژی فضایی و هوایی، لاستیکسازی، جوشکاری و ساخت لوکوموتیو و هواپیما مورد استفاده قرار میگیرد.
اندیسها و معادن ذغالسنگ
تولید ذغالسنگ کرمان سالانه بین 800 هزار تا یک میلیون تن میباشد که حدود 70 درصد کل ذغالسنگ استخراجی کشور را شامل میشود. اکثریت معادن ذغالسنگ شرکت در محدوده شهرستان زرند و منطقه کوهبنان قرار دارند. از جمله معادن مهم ذغالسنگ این استان، میتوان به معادن ذغالسنگ هجدک، پابدانا و زرند اشاره کرد. ذغالسنگ استخراج شده در کارخانهی ذغالشویی به خاکستر کنسانتره تبدیل میشود، به عبارت دیگر مواد باطلهی آن جدا و باقی ماندهی آن با 90 درصد خاکستر به کارخانههای ذوبآهن اصفهان منتقل میشود. کارخانهی ذوبآهن اصفهان تنها کارخانه مصرف کننده محصولات معادن ذغالسنگ کرمان است.
سولفات دو سود
سولفات سدیم موجود در خاکسترهای آتشفشانی کراترهای قلعه حسنعلی خان راین کرمان، سنگهای درونگیر کراترهای این منطقه، عموماً از مجموعههای آتشفشانی، رسوبی و نفوذی ائوسن میانی و بالایی تا الیگوسن تشکیل شده و سولفات سدیم فقط در خاکسترهای ریزدانه اطراف کراترها وجود دارد.
سنگ ساختمانی
اونیکس یک نوع سنگ تراورتن است که بهدلیل آرامش و سکون بالای حوضه تشکیل، این نوع تراورتن بسیار شفاف و بدون حفره تشکیل شده است و این امر باعث زیبایی و جذابیت این نوع تراورتن شده است (اکثر افراد اونیکس را به اشتباه یک نوع مرمر میپندارند در حالی که مرمر یک سنگ دگرگون شده است. ترکیب شیمیایی سنگ مرمر سبز کرمان، Fe2O3 به میزان 0.2 درصد، Cao به میزان 52 درصد و CO2 به میزان 42.63 درصد میباشد.
بلوک طبس بهصورت مثلث در شمال - شمالشرق استان قرار گرفته است و تا مرکز استان مشاهده میشود. بیشترین کانسارهای این بخش مربوط به کانسارهای غیر فلزی شامل ذغال و سنگهای نما و ساختمانی میباشد و کانسارهای فلزی میباشند. سن ذغالهای این زون بیشتر تریاس فوقانی تا ژوراسیک زیرین میباشد که مربوط به سازندهای معادل شمشک و دلیچای میباشد.
اندیسها و معادن فلزی
استان کرمان شامل کانسارها و اندیسهای معدنی با تیپهای کانهزایی متفاوت میباشد بهعنوان مثال معادن طلا زرترشت از نوع کوهزایی، مس و مولیبدن – طلادار سرچشمه، میدوک، لاطلا، کانسارهای جمالآباد، ایجو، درهزرشک، از نوع پورفیری، کانسارهای گودکلواری و آبدار از نوع پورفیری – اپیترمال و اندیسهای معدنی، تنگوئیه، چشمه قربان، کهنوجیه، نظرآباد، قلعه باختر (اسدآباد)، جمالآباد، بلبلی، قلعه نرپ، جنوب خاور چاه مسی، از نوع اپیترمال در این کمربند قرار دارند.
طلا، مس - طلا
طلا در ذخایر مس پورفیری اغلب بهعنوان محصول فرعی وجود دارد و مقدار متوسط آن نسبتاً کم و بین 0/38 - 0/012 گرم بر تن میرسد، اما تناژ بسیار بالای ذخایر مس، منبع قابل ملاحظهای از طلا را که ارزش اقتصادی زیادی دارد، فراهم میکند. سیستمهای پورفیری میتواند کلید اکتشافی مهمی در اکتشاف ذخایر پورفیری غنی از طلا باشد.
ذخایر مس - طلا در استان کرمان بخشهایی از محور طلادار کرمان با (درازای حدود 450 کیلومتر و پهنای حدود 80 کیلومتر) و بلوک یزد را شامل میشود که در بخش جنوبی ایالت فلززایی ارومیه – دختر و همچنین بخشهایی از کمربند سنندج – سیرجان جنوبی را قرار گرفته است. این محور از شمال به کفه رفسنجان، کرمان و بم و از جنوب به کفه میدوک – سیرجان محدود میشود و غنیترین محور مس دار ایران بهشمار میآید.
در این محور بیش از 200 کانسار و نشانه معدنی مس شناخته شده است که تعدادی از آنها از نوع پورفیری یا رگهای طلادار است و توسط گسلهای شمالی – جنوبی از جمله گسل انار از طرف شمال خاور، گسلهای سبزواران از جنوب و گودک از شمال قطع میشود. همچنین گسلهایی با روند شمالغرب – جنوبشرق، سنگهای این کمربند را تحت تأثیر قرار دادهاند.
سنگهای درونگیر منطقه شامل سنگهای آتشفشانی ترسیری است که از ائوسن پیشین تا پلیستوسن با ترکیب آندزیت – تراکی آندزیت تا داسیتی، توف، لاتیت آندزیت و غیره ادامه داشته است. تودههای نفوذی با ترکیب گرانیتوئیدی این مجموعه را قطع کرده و باعث ایجاد دگرسانیهای بسیار گسترده هیدروترمالی در آنها شده است.
کانیزایی طلا در این محور شبیه به کانیسازی طلا در کمربند فلزایی ارسباران (اهر) بوده و به دو صورت همراه با کانسارهای مس و مولیبدن پورفیری و رگهای در پیوند با سنگهای ماگمای ترسیری میباشد. کانیزایی طلا از نوع اسکارنی کربناتی (برخلاف کمربند ارسباران) در این منطقه گزارش نشده است. با وجود این که پیکرههای پورفیری در این کمربند زیاد است، کانسار سرچشمه از شاخصترین این عناصر معدنی به شمار میرود.
وجود کانسارهای رگهای مس و طلادار یا پلیمتال نیز به طور مستقیم در ارتباط با کانسارهای نوع پورفیری یا بدون ارتباط با آنها در این نوار، در سنگهای ولکانیکی ائوسن بهعنوان واحد دربرگیرنده تودههای کانیسازی شده به فراوانی یافت میشوند. به نظر میرسد کانیزایی در این محدوده در نتیجه نفوذ و جایگیری پیکرههای کوچک و بزرگ نفوذیهای نیمه عمیق و پورفیری باشد که علاوه برکانیزایی باعث تشکیل آلتراسیونهای هیدروترمالی گسترده در منطقه شده است. تزریق دایکهای پورفیری در امتداد شکستگیها هر چند ارتباط مستقیم با کانیزایی را نشان نمیدهند ولی به همراه آلتراسیونها و رگههای سیلیسی با ابعاد گوناگون، ارتباط کانیسازی را با تودههای نفوذی نیمهعمیق قوت میبخشد. در پهنه مورد مطالعه کانسارها و نشانههای معدنی رگهای، طلا در بیشتر موارد عنصر مس را همراهی کرده است.
کنترل کنندههای ساختاری (گسلها و پهنههای برشی، چینها) و ... نقش بسیار مهمی بر جایگزینی این مواد معدنی فلزی و همچنین دگرشکلی آنها پس از جایگزینی داشتهاند که البته این مسئله مشکلات زیادی را نیز جهت پیجویی، اکتشاف و همچنین استخراج این منابع معدنی در منطقه ایجاد مینماید.
سرب و روی
کانسارهای سرب و روی این ناحیه جزء ذخایر سرب و روی ایران مرکزی طبقهبندی میشوند.
کانسارهای سرب و روی ایران مرکزی از نظر زمان پیدایش متفاوت هستند.
1 - کانسارها و نشانههای معدنی سرب و روی که زایش آنها در پروتروزوئیک پسین، رخ داده است، مانند کانسارهای سرب و روی ناحیه بافق (کوشک، چاهمیر، زریگان، گودوفاداری) کانسنگهای ذخایر این ناحیه، به دو صورت سولفیدی و اکسیدی یافت میشود، ولی کانسنگ چیره، سولفیدی است. سنگ میزبان شیل و کربنات است این ذخایر بیشتر چینهسان بوده و خاستگاه آنها سولفید تودهای و یا سدکس است.
2 - کانسارها و نشانههای معدنی سرب و روی که زایش آنها در تریاس رخ داده است. بیشتر این کانسارها، در ایران مرکزی در ناحیه بهاباد، کوهبنان و راور تمرکز دارند.
کانیهای سرب در بیشتر کانسارهای ایران مرکزی از نوع کربناتی بوده و سروزیت از گالن فراوانتر و نمایانتر است کانیهای روی نیز بیشتر از نوع کربناتی (اسمیت زونیت) و سیلیکاتی (کالامین) هستند (البته این مساله شامل کانیسازی اصلی در کانسارهای بزرگ کوشک و مهدی آباد نمیشود. (باطله در این کانسارها در بیشتر موارد کلسیت است) در کانسارهای ناحیه بهاباد – کوهبنان (باطله اکسید آهن نیز فراوان است. گاهی همراه کلسیت، کوارتز نیز یافت میشود و در موارد اندک هم سیلیس باطله است. فلوریت به صورت کانی فرعی و یا باطله در کانسارها و نشانههای معدنی این زون بسیار نایاب است.
آهن
کانیزایی آهن در کرمان عمدتاً در دو کمربند متمرکز شده است که عبارتاند از:
1 - کمربند دگرگونی سنندج - سیرجان که مهمترین و باکیفیتترین معادن آهن ایران را شامل میگردد و از آن جمله میتوان معدن آهن گلگهر را نام برد که با 700 میلیون تن ذخیره قطعی، در حال بهرهبرداری میباشد.
2 - کمربند آهن بافق - کرمان .
کرومیت
تقریباً تمام کانسارهای کرومیت در ایران در مجموعههای افیولیتی و افیولیت ملانژها واقع شدهاند و در بخشهای زیرین سکان افیولیتی قرار میگیرند. در حال حاضر معادن کرومیت ایران در استانهای خراسان، سمنان، فارس، کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان قرار دارند.
بزرگترین ذخیره معدنی کشور مربوط به معدن کرومیت فاریاب است. در ایران تابهحال سه ناحیه سنگهای بسیار قلیایی کرومیتدار شناخته شده است که عبارت است از (منطقه سبزوار) شمال و شمالشرقی کشور (منطقه اسفندقه) جنوب و جنوبشرقی ایران (منطقه نیریز) جنوبشرقی شیراز (دو ناحیه اول از نظر کانسارهای کرومیت و استخراج آن بسیار مهم میباشد. ذخایر کرومیت ناحیه جنوب - جنوبشرق کشور به صورت تودههای آذرین بسیار قلیایی در فاصله 180 کیلومتری جنوب کرمان واقع شده است. وسعت منطقه در حدود 120 کیلومتر در امتداد جنوبغربی - شمالشرقی و 50 کیلومتر شمال غربی - جنوبشرقی میباشد. ازنظر گسترش این تودهها کوچکتر از تودههای شمال ایران هستند. سنگهای این منطقه مانند شمال ایران از نوع آذرین بسیار قلیایی تشکیل میشود که به وسیله سنگهای اسیدیتر و جوانتر (از انواع گابرودیوریت) قطع میشود. برخلاف شمال ایران کانسارهای کرومیت این ناحیه تیپ دیگری را معرفی میکند.
در این ناحیه تودهها بزرگتر و دارای ذخیره بیشتری نسبت به تودههای کرومیت شمال میباشند. این تودهها تقریباً وضع رگهای و یا تخت (لایه مسطح) دارند و قسمتی نیز بهصورت عدسیها و تودههای کرومیت فقط در بعضی قسمتها در اثر تکتونیک شکسته شدهاند. به این جهت عمل استخراج نیز با مشکلات زیادی مواجه نمیگردد. در حال حاضر در دو نقطه جنوب ایران کرومیت استخراج میشود که عبارتاند از فاریاب و اسفندقه.
تیتانیم
با توجه به مصارف صنعتی تیتانیوم بهصورتهای مختلف اکسیدی و یا بهصورت ترکیب فلزی نظیر آلیاژهای تیتانیومدار، این فلز از دیرباز جایگاه ویژهای در بازارهای جهانی داشته است. ترکیبات این فلز بهطور عمده در صنایع رنگسازی، کاغذسازی، شیمیایی، لعاب، فولاد، تکنولوژی فضایی و هوایی، لاستیکسازی، جوشکاری و ساخت لوکوموتیو و هواپیما مورد استفاده قرار میگیرد.
اندیسها و معادن ذغالسنگ
تولید ذغالسنگ کرمان سالانه بین 800 هزار تا یک میلیون تن میباشد که حدود 70 درصد کل ذغالسنگ استخراجی کشور را شامل میشود. اکثریت معادن ذغالسنگ شرکت در محدوده شهرستان زرند و منطقه کوهبنان قرار دارند. از جمله معادن مهم ذغالسنگ این استان، میتوان به معادن ذغالسنگ هجدک، پابدانا و زرند اشاره کرد. ذغالسنگ استخراج شده در کارخانهی ذغالشویی به خاکستر کنسانتره تبدیل میشود، به عبارت دیگر مواد باطلهی آن جدا و باقی ماندهی آن با 90 درصد خاکستر به کارخانههای ذوبآهن اصفهان منتقل میشود. کارخانهی ذوبآهن اصفهان تنها کارخانه مصرف کننده محصولات معادن ذغالسنگ کرمان است.
سولفات دو سود
سولفات سدیم موجود در خاکسترهای آتشفشانی کراترهای قلعه حسنعلی خان راین کرمان، سنگهای درونگیر کراترهای این منطقه، عموماً از مجموعههای آتشفشانی، رسوبی و نفوذی ائوسن میانی و بالایی تا الیگوسن تشکیل شده و سولفات سدیم فقط در خاکسترهای ریزدانه اطراف کراترها وجود دارد.
سنگ ساختمانی
اونیکس یک نوع سنگ تراورتن است که بهدلیل آرامش و سکون بالای حوضه تشکیل، این نوع تراورتن بسیار شفاف و بدون حفره تشکیل شده است و این امر باعث زیبایی و جذابیت این نوع تراورتن شده است (اکثر افراد اونیکس را به اشتباه یک نوع مرمر میپندارند در حالی که مرمر یک سنگ دگرگون شده است. ترکیب شیمیایی سنگ مرمر سبز کرمان، Fe2O3 به میزان 0.2 درصد، Cao به میزان 52 درصد و CO2 به میزان 42.63 درصد میباشد.