منابع آب - کلیات

در مرحله کنونی ضروری است با مدیریت تولید و یافتن منابع جدید آبی خطر جدی کمبود آب به‌ویژه آب شیرین را کاهش و زمینه لازم برای بهره‌وری از آب‌های سطحی و سیلاب‌های مخرب را فراهم نمود.

به‌طور کلی مکانیابی مناسب محل احداث مخازن بزرگ آب و سدها که از دیرباز از جمله مهمترین مسائل در کشور ما بوده است انتخاب دره‌های مناسب جهت اجرای پروژه سدهای مخزنی رایج در دنیا بوده است که ایران به سبب داشتن محل مخازن بزرگ آب و سدهای فراوان در اغلب نقاط کشور به‌عنوان یکی از کشورهای برتر در زمینه دانش فنی شناخت مخازن بزرگ آب و سدها به شمار می‌رود.

پهنه‌های مرتبط با منابع آبی

حدود 48 درصد مساحت کشور آبرفتی و 52 درصد سازندهای سخت
حفر حدود نیم درصد چاه‌ها در سازندهای سخت
حدود 13000 پیزومتر (همگی در آبرفت‌ها)

در کشور ایران سهم مصرف آب در بخش کشاورزی در حدود 90%، شرب 6 الی 8 % و صنعت و معدن 2% است. در صورتی که در کشورهای توسعه یافته بخش کشاورزی 30%، شرب و بهداشت 11% و بخش صنعت 59 % است.

•عدم استفاده از روش‌های آبیاری صحیح و مصرف بیش از 90% آب برای کشاورزی و عدم کنترل کشت و کار برای محصولات با صرفه‌ی اقتصادی

منابع آب، منابعی طبیعی و بالقوه مفید از آب هستند. فعالیت‌‌های کشاورزی، صنعتی، خانگی و زیست‌محیطی از جمله مصارف آب به ‌شمار می‌آیند. تمامی موجودات زنده برای رشد و تولید مثل، نیازمند آب هستند. 97٪ آب روی زمین، آب‌شور و فقط 3 درصد آن، آب شیرین است؛ اندکی بیش از دو- سوم این مقدار، در یخچال‌های طبیعی و کلاهک‌های یخی و قطبی منجمد شده‌ است. مابقی آب شیرین، غیر منجمد است و عمدتاً تحت عنوان آب زیرزمینی یافت می‌شود و فقط بخش کوچکی از آن در روی زمین یا در هوا وجود دارد.

سرانه مصرف آب به عوامل متعددی از جمله شرایط اقلیمی، وضعیت آب و هوایی، تعرفه و قوانین بازدارنده، تجهیزات کاهنده مصرف، وضعیت بهداشتی وغیره بستگی دارد و در کشورهای مختلف دارای ارقام متفاوتی است. به طور کلی در اکثر کشورهای توسعه یافته به دلیل وجود زیرساخت ‌های مناسب، قوانین و تعرفه‌ های بالای آب، میزان سرانه مصرف آب از ایران کمتر است.

منابع آب

به‌طور کلی، منابع آب به دو دسته آب‌های سطحی و آب‌های زیرزمینی تقسیم می‌شوند.

آب‌های زیرزمینی به دو دسته، آب‌های آبرفتی و آب‌های موجود در سازندهای سخت تقسیم می‌شوند. آب‌های موجود در سازندهای سخت نیز از دو نوع هستند: آب‌های کارستی و آب‌های غیرکارستی.

آب‌های سطحی و آب‌های زیرزمینی به‌دلیل در دسترس بودن و هزینه کم بهره‌برداری، به‌عنوان منابع اصلی تامین آب مورد نیاز بشر می‌باشند.

1- نزولات جوی (متوسط سالانه 252 میلیمتر، 411 میلیارد متر مکعب)

2- منابع آب نامتعارف:

2-1- آب‌های شور

2-2- آب‌های لب شور

2-3- آب‌های فسیلی

2-4- زهاب کشاورزی

2-5- فاضلاب شهری

2-6- پساب‌های صنعتی

2-7- آب‌های حاصل از باروری ابرها

3- آب‌های فسیلی

4- آب‌های زیرزمینی