خطوط انتقال آب با نیروی محرکه

 انتقال آب، جهت افزایش فشار آب علاوه بر نیروی جاذبه زمین از نیروی محرک‌هایی نیز مانند پمپ نیز در حرکت آب بهره می‌برند.
هرگاه محل ذخیره آب نسبت به محلی که باید به آن انتقال داده شود در سطح پایین‌تری قرار گرفته باشد از این روش برای ایجاد فشار برای انتقال آب استفاده می‌شود.
در این شیوه در مبدا انتقال یک ایستگاه پمپاژ آب ایجاد می‌شود تا از طریق آن فشار مورد نیاز جهت انتقال ایجاد شود.









 

طرح ملی نمک‌زدایی و انتقال آب دریا عمان به فلات مرکزی و خاوری کشور

 ابتدا مسیراز چابهار شروع، با عبور از نیکشهر، ایرانشهر و اسپکه، از بزمان به زاهدان و زابل منشعب می‌گردد.

• امتداد خط، از بزمان به سمت شمال سیستان و بلوچستان، طی شده و با انشعاب شاخه ای از بزمان به معدن مس جانجار، به نهبندان و در ادامه به سربیشه در خراسان جنوبی وارد می شود. با طی مسیر و عبور از بیرجند و جدا شدن انشعابی به معادن زغال سنگ طبس، به سمت قائن حرکت نموده و پس از ایجاد انشعابی به سمت معادن سنگان خواف، به سمت تربت حیدریه و سپس مشهد خواهد رسید.

تصویر: خط انتقال دریای عمان

خط چهارم انتقال آب از دریای  عمان به زاهدان و خراسان رضوی

•ظرفیت برداشت آب خام: 7.200.000 مترمکعب در روز
•ظرفیت آبگیری تاسیسات شیرین سازی: 2/4 میلیارد مترمکعب در روز
•محل احداث تاسیسات: گیشاب در 20 کیلومتری شرق چابهار
•مساحت محل احداث تاسیسات شیرین سازی: 164 هکتار
•احداث دو واحد نیروگاه هر یک به ظرفیت 500 مگاوات جهت تامین انرژی موردنیاز واحدهای شیرین سازی و ایستگاه های پمپاژ
• واحد شیرین سازی: 12 واحد هر یک به ظرفیت 200.000 مترمکعب در روز
•ظرفیت آب نمک زدایی شده در سال: 800 میلیون مترمکعب

 

خط انتقال آب از خلیج فارس

آبرسانی به شهرهای شمال استان کرمان

در نتیجه آغاز عملیات پروژه انتقال آب شرب به شهرهای کرمان و رفسنجان از سامانه‌ انتقال آب خلیج فارس، یک میلیون نفر از مردم شهرهای کرمان و رفسنجان در فاز نخست آن از آب شرب برخودار شدند.
فاز اول این طرح با هدف رفع تنش آبی دو شهر کرمان و رفسنجان می‌باشد. این طرح شامل ۱۴۵ کیلومتر خط انتقال آب، ۲ تصفیه خانه و ۲ ایستگاه پمپاژ آب است.
در فاز دوم شهرهای سیرجان، زرند و انار از طریق سامانه انتقال آب خلیج فارس به نعمت آب شرب دسترسی پیدا می‌کنند.

خط دوم آبرسانی یزد

•وزارت نیرو بهره‌بردار این طرح است و سرمایه‌گذار اصلی آن نیز دولت می‌باشد، این خط انتقال آب ۷۲۰ کیلومتر است و با هدف تامین آب صنایع و معادن و شرب با ظرفیت انتقال آب تا ۲۰۰ میلیون مترمکعب در سال اجرا می‌‍‌‌‌شود.
•مزایای مهم اجرای این طرح: ایجاد تحول اقتصادی در استان‌های مرکزی، رشد صنایع معدنی کشور به‌عنوان جایگزین نفت، حفظ روند توسعه صنایع معدنی در استان‌های مرکزی، ایجاد فرصت برای تأمین کمبود آب شرب شهرها و روستاها در استان‌های یزد، کرمان و اصفهان، توسعه کشاورزی صنعتی پربازده، جلوگیری از حفر چاه‌های غیرمجاز و حفظ ذخایر آب‌های زیرزمینی، رشد و توسعه پتروشیمی و پالایشگاه‌ها در منطقه تحت پوشش، جلوگیری از مهاجرت، اشتغال‌زایی و محرومیت‌زدایی و توسعه متوازن کشور اشاره کرد.
•به‌منظور اجرای این مهم، طرح نمک‌زدایی سامانه بندرعباس با هدف شیرین‌سازی آب دریا با ظرفیت نهایی ۱.۲ میلیون مترمکعب در دستور کار قرار دارد که فاز اول ۲۰۰ هزار مترمکعب در شبانه‌روز ظرفیت آن است و در فاز دوم نیز ۲۰۰ هزار مترمکعب دیگر در شبانه‌روز به آن افزوده می‌شود و در فازهای بعدی به ۱/۲ میلیون مترمکعب خواهد رسید.
•این طرح قرار است نیازهای استراتژیک استان‌های یزد، کرمان و اصفهان به آب به‌ویژه در بخش صنایع را تأمین کند، بر همین اساس مقرر شد اعتبار مورد نیاز این طرح از محل حقوق دولتی تمام معادن دولتی با اختصاص ۱۵۰ هزار میلیارد تومان طی ۱۰ سال به یک شرکت ذی‌صلاح انجام شود ولی این شرکت متعهد شود با توانمندی خود، این طرح انتقال آب را سه ساله برای یزد اجرایی کند تا دغدغه کم آبی یزدی‌ها حداقل برای ۵۰ سال آینده رفع شود.

ب) تونل‌های انتقال آب در مناطق مختلف ایران

پروژه های گرایش تونل انتقال آب (در دست ‏اجرا و خاتمه ‏یافته) :

تونل انتقال آب کوهرنگ

تونل انتقال آب نوسود (قطعه 1 و 2)

تونل انتقال آب کرمان

تونل انتقال آب كانی سيب

تونل انتقال آب از پايين دست سد تنظيمی كرج (امير كبير)
 
تونل انتقال آب قمرود قطعات دوم، سوم، چهارم و پنجم

تونل انتقال آب لار - کلان

احداث تونل انتقال آب زاينده رود به كاشان (گلاب 1و2)

تونل انتقال آب کنجان‏چم (قطعه اول و دوم)

تونل انتقال آب بازی‏ دراز (قطعه اول و دوم)

تونل انتقال آب خدنگستان قطعه 1، 2 ، 3 و 4





















 

تونل انتقال آب کوهرنگ

تونل کوهرنگ برای انتقال آب رود کوهرنگ به رودخانه زاینده‌رود در شهرستان کوهرنگ از توابع استان چهارمحال و بختیاری ساخته شده‌است. این تونل در سال ۱۳۳۲ برای انتقال آب به اصفهان بهره‌برداری شد و تونل دوم در سال ۱۳۶۴ به بهره‌برداری رسید. همچنین در سال ۱۳۷۷ عملیات ساخت سومین تونل کوهرنگ آغاز شد که تاکنون ادامه دارد.

تونل کوهرنگ ۱

این سیستم شامل بند و یک تونل ۲۹۰۰ متری به‌طور میانگین سالانه حدود ۳۰۰ میلیون متر مکعب آب را به حوضه زاینده‌رود منتقل می‌کند.

تونل کوهرنگ ۲

پایان یافتن ساختمان سد و تونل ماربران و انتقال ۱۱۵ میلیون متر مکعب آب چشمه‌های ماربران و کلنچین به پشت این سد، سد و تونل دوم کوهرنگ سالانه به‌طور میانگین حدود ۲۵۵ میلیون متر مکعب آب را به مخزن سد زاینده‌رود انتقال می‌دهند.

تونل کوهرنگ ۳

طراحی و ساخت سد و تونل سوم کوهرنگ به وسیله مهندسان مشاور «زایندآب» و «تهران برکلی» در سال‌های دهه ۶۰ بررسی شد. گزارش این بررسی‌ها و نقشه‌های طرح مقدماتی سد، سازه‌های وابسته و تونل انتقال آب در سال ۱۳۶۷ خورشیدی منتشر شد. در سال ۱۳۷۰ اسناد مناقصه تونل سوم کوهرنگ تهیه و پس از برگزاری مناقصه بین‌المللی و سپس مناقصه داخلی نهایتاً شرکت ساختمانی «تابلیه» برنده مناقصه می‌شود و کار را با نظارت شرکت «زایندآب» شروع می‌کند. در سال ۱۳۷۷ خورشیدی سازمان آب منطقه‌ای اصفهان، مطالعات تکمیلی فاز یک سد را به شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس و همچنین مطالعات تکمیلی مرحله دوم تونل انتقال آب کوهرنگ ۳ را به مشارکت مهاب قدس- زایندآب واگذار کرد. تونل سوم کوهرنگ به منظور انتقال ۲۵۵ میلیون متر مکعب آب در سال، به حوضه آبریز زاینده‌رود، طراحی و عملیات اجرایی آن آغاز شد.

علی‌رغم مخالفت‌های زیاد زیست‌محیطی و اجتماعی برای ساخت این سد، این طرح در سال ۱۳۹۱ مورد ارزیابی زیست‌محیطی سازمان محیط زیست قرار گرفت و توانست با بیش از ۲۰ شرط مجوز دریافت کند.








تونل انتقال آب نوسود (کرمانشاه)
سامانه‌های انتقال آب نوسود

 سامانه‌های فوق آب رودخانه‌های سیروان، لیله، زیمکان و کردی قاسمان را به درون تونل نوسود هدایت می‌کند.

اهداف پروژه تونل انتقال آب نوسود

•افزایش پتانسیل آبی با انتقال حدود یک میلیارد متر مکعب در سال
•تامین آب حدود 120 هزاز هکتار از اراضی استان های کرمانشاه و ایلام
•تامین آب شرب و صنعت حدود 770 روستا، 25 شهر و 12 شهرستان
•بهبود و ارتقاء وضع اقتصادی، اجتماعی منطقع
•ایجاد اشتغال مستقیم و غیر مستقیم
•کسب تجربه در اجرای تونل های بلند مکانیزه
•ایجاد ظرفیت مدیریت اجرایی در نحوه برخورد با چالش های حفاری مکانیزه

تونل های انتقال آب، که هنگام  عملیات حفر  تونل، دچار ریزش آب کارستی  قابل توجه به داخل تونل شده اند.

تونل نوسود

رودخانه سيروان از بهم پيوستن دو رودخانه گاوه‌رود و قشلاق پديد آمده و پس از پيوستن رودخانه‌هاي آزاد رود و پاوه در محل پل دوآب نوسود، به نوار مرزي ايران و عراق تبديل مي‌گردد. سپس با پيوستن رودخانه‌هاي مرخيل، ليله، زيمكان و كردي قاسمان وارد عراق شده و در نتيجه 2787 ميليون مترمكعب در سال از منابع آبي كشور از اين طريق خارج مي‌گردید.
با توجه به بحران كم آبي و شرايط خاص اقليمي تونل نوسود به طول 48 کیلومتر در غرب ایران (حوضه آبريز رودخانه سيروان در مجاورت مرز ايران و عراق)، حدفاصل  غرب شهر پاوه تا شمال قصرشیرین واقع شده است. ورودی این تونل در روستای هیروی و خروجی آن در جنوب شرقی شهر ازگله قراردارد تونل به‌خاطر ضرورت اجرایی به 5 قطعه تقسیم و هر قطعه توسط دستگاه  D.S.TBM حفاری شده است.







 

 

 

تونل انتقال آب کانی سیب (جنوب استان آذربایجان غربی/ نقده-پیرانشهر)

•طرح آبرسانی به دریاچه ارومیه، متشکل از سد، تونل انتقال ۳۶ کیلومتری و کانال ۱۱ کیلومتری است که با پایان فازهای اول و دوم قابلیت انتقال سالانه حدود 500 میلیون مترمکعب آب مازاد به دریاچه ارومیه ایجاد می‌شود.
•شایان ذکر است که این تونل با توجه به ساختارهای متنوع زمین‌شناسی طول مسیر، در دو قطعه و به وسیله دو دستگاه حفار مکانیزه تمام مقطع موسوم بهTBM  طراحی و اجرا گردید. عبور از محدوده آبرفتی با فشار بسیار بالای زمین از یک طرف و ساختارهای بسیار مقاوم و ساینده گرانیتی قطعه 2، این تونل را به‌عنوان یک شاهکار مهندسی و قابل قیاس در سطح بین‌المللی مطرح می‌سازد.

اهداف طرح

انتقال آب مازاد بر نیازهای کشاورزی شرب و صنعتی حوضه کلاس به دریاچه ارومیه   

 کنترل و تنظیم آب‌های خروجی حوضه کلاس از کشور

 کنترل و جبران بخشی از برداشت‌های آب از دریاچه ارومیه


 

 

فعالیت های اجرایی

•حفاری یک تونل دسترسی به طول ١٣٥٤ متر با شیب منفی ۱۰/۲ درصد.
• حفاری یک مغار جهت دمونتاژ دستگاه‌های حفاری   TBMدر درون سنگ‌های گرانیت به طول ١٣٥ متر ارتفاع ١٥ متر و عرض ١٥ متر.
•حفاری قطعه اول و بخش آبرفتی تونل اصلی به طول حدود  ١٥ کیلومتر با استفاده از یک دستگاه Dual Mod TBM  با شیب منفی از پرتال ورودی به سمت مغار و دومنتاژTBM  در مغار.
•مونتاژ قطعاتTBM DS  در کارگاه خروجی.
•حفاری قطعه دوم به طول ۲۰/۲ کیلومتر با استفاده از یک دستگاه TBM DS با شیب مثبت.
•حجم انتقال آب تونل گلاس ٦٤٦  میلیون متر مکعب در سال.

تونل انتقال آب از پايين دست سد تنظيمی كرج (امير كبير)

اهداف پروژه طرح آبرسانی به شهر تهران از سد تنظیمی امیرکبیر شامل تونل انتقال به طول ۳۰ کیلومتر و فاز اول تصفیه‌خانه ششم تهران به ظرفیت ۷/۵ مترمکعب در ثانیه و تأسیسات وابسته است که با هدف جایگزینی سیستم‌های موجود انتقال و تصفیه آب شرب شهر تهران، فراهم کردن امکان بررسی، بازسازی و اصلاح سیستم‌های موجود انتقال و تصفیه آب شرب پایتخت در حال احداث است.
 

 

تونل انتقال آب قمرود
 قطعات دوم، سوم، چهارم و پنجم

اهداف پروژه

• تونل قمرود برای انتقال آب از سرشاخه‌های دز در الیگودرز به مخزن سد گلپایگان اجرا می‌شود. جریان آب درون تونل ثقلی و از نوع جریان آزاد می‌باشد. قطعه سوم و چهارم تونل به طول 18 کیلومتر از نواحی سنگ‌شناسی شیل و اسلیت، ماسه‌سنگ، شیست و سنگ آهک می‌گذرد.

• هدف از اجراي طرح انتقال آب از سرشاخه‌هاي دز به قمرود، انتقال 181 ميليون متر مكعب آب در سال از سرشاخه‌هاي دز به سد كوچري و تصفيه‌خانه دودهك جهت تامين آب شرب دراز مدت شهرهاي قم، خوانسار، خمين، گلپايگان، محلات، نيمور و سلفچگان و همچنين تخصيص مقداري از آب انتقال يافته به صنعت، براي جبران روزافزون كمبود آبي شهرهايي كه از رشد جمعيت سريعي برخوردار مي‌باشند، براي افق1420 در نظر گرفته شده است. مجموع آب رودخانه‌هاي دره لكو، دره دزدان و دره دايي توسط تونلي به طول حدود 7/35 كيلومتر و با قطر داخلي 8/3 متر و با ظرفيت حدود 23 متر مكعب در ثانيه به حوضه قمرود منتقل مي‌گردد. اين تونل شامل چهار قطعه مي‌باشد.

 

تونل انتقال آب لار - کلان

اهداف پروژه

•هدف از اجرای این سامانه، تأمین آب شرب شرق استان تهران است که به وسیله تونلی بلند به طول 28 کیلومتر اجرا خواهد شد و دهانه ورودی آن از محل بندی انحرافی در منطقه پلور آغاز و سرانجام به نیروگاه کلان منتهی خواهد شد.
•شایان ذکر است از بدو آغاز کار آبگیری سد لار از سال ۶۰ تاکنون، مشکل نشت آب از اطراف مخزن سد پدیدار شد، به‌نحوی‌که حدود ۲۲۰ میلیون مترمکعب آب، از چشمه‌های شکل‌گرفته در ده کیلومتری پایین‌دست سد خارج می‌شود و به‌طور متوسط ۱۷۰ میلیون مترمکعب آب باقیمانده ذخیره‌شده در مخزن، به سمت نیروگاه کلان و سد لتیان تهران ارسال می‌شود.
•از مزایای سامانه مهار آب نشتی سد لار می‌توان به کاهش هزینه‌های بهره‌وری و نگهداری، تضمین بالای انتقال و تأمین آب و تأمین ثقلی آب شهرهای شرقی استان تهران اشاره کرد.
•سد لار یکی از بنیادهای بزرگ مهندسی کشور، با هدف‌های تامین آب و تولید برق با حجم مخزن 960 میلیون متر مکعب ساخته شده است.
• عملیات اجرایی سد در سال 1353 آغاز و در اردیبهشت 1359 آبگیری گردید.
•با آبگیری از سد، گریز آب از مخزن آن مشهود گشت که با انجام مطالعات و بررسی‌های متعدد مشخص گردید آب از مجاری طبیعی موجود در دریاچه سد فرار نموده و به‌صورت چشمه‌هایی حدود ده کیلومتری پایین دست سد با دبی تا 14 متر مکعب در ثانیه ظاهر می‌شود.
•بر اساس مجوز تخصیص آب سد لار طی نامه شماره 94/38389/700 مورخ 1394/8/20 سهمیه آب تهران به‌میزان 330 میلیون متر مکعب در سال تعیین شده است در حال حاضر سد لار و تاسیسات جانبی قادر است به‌طور متوسط 170 میلیون متر مکعب در سال را به کلان منتقل نماید.
•روش حفاری، مکانیزه با استفاده ازTBM  در هر دو قطعه و به‌صورت هم‌زمان برنامه ریزی شده است.
•هدف از اجرای این سامانه، تأمین آب شرب شرق استان تهران است که به وسیله تونلی بلند به طول 28 کیلومتر اجرا خواهد شد و دهانه ورودی آن از محل بندی انحرافی در منطقه پلور آغاز و سرانجام به نیروگاه کلان منتهی خواهد شد.
•شایان ذکر است از بدو آغاز کار آبگیری سد لار از سال ۶۰ تاکنون، مشکل نشت آب از اطراف مخزن سد پدیدار شد، به‌نحوی‌که حدود ۲۲۰ میلیون مترمکعب آب، از چشمه‌های شکل‌گرفته در ده کیلومتری پایین‌دست سد خارج می‌شود و به‌طور متوسط ۱۷۰ میلیون مترمکعب آب باقیمانده ذخیره‌شده در مخزن، به سمت نیروگاه کلان و سد لتیان تهران ارسال می‌شود.
•از مزایای سامانه مهار آب نشتی سد لار می‌توان به کاهش هزینه‌های بهره‌وری و نگهداری، تضمین بالای انتقال و تأمین آب و تأمین ثقلی آب شهرهای شرقی استان تهران اشاره کرد.

 تونل انتقال آب زاينده رود به كاشان (گلاب 1و2)

طرح انتقال آب تونل گلاب 2، بخش ابتدایی طرح آبرسانی به 14 شهرستان استان اصفهان (73 شهر و 78 دهستان) و به طول 27 كیلومتر است.
از طریق این تونل كه عملیات اجرایی آن ازسال 88 آغاز شده، قرار است آب مورد نیاز این استان را مستقیما از دریاچه سد زاینده رود در منطقه چادگان منتقل و تامین كند.
خروجی این تونل در 45 كیلومتری غرب اصفهان در نزدیكی شهر تیران قرار دارد و ادامه مسیر انتقال آن به شهرهای این استان به وسیله خط لوله انجام شده است.
طرح آبرسانی گلاب 2 به‌عنوان پدافند غیرعامل، موجب كاهش آسیب‌پذیری‌ها و افزایش پایداری‌ها در برابر تهدیدات احتمالی آب شرب اصفهان ارزیابی می‌شود.
از طول 27 كیلومتری این تونل 10 كیلومتر آن در قالب طرح انتقال آب به كاشان اجرا شده.
این طرح كه اجرای آن از سال 88 آغاز شده است به‌طور كامل در داخل استان اصفهان بوده است.

احداث تونل انتقال آب زاينده رود به كاشان (گلاب 1و2)

از جمله مزیت های طرح گلاب 2 استفاده از ظرفیت تونل موجود گلاب 1 كه برای انتقال آب به كاشان اجرا شده است و امكان تامین مناسب ترین كیفیت آب آشامیدنی در این طرح در مقایسه با هر طرح دیگر، امكان توسعه بهینه تر طرح آبرسانی در ناحیه غرب و شمال اصفهان با توجه به تراز ارتفاعی خروجی و همچنین دارا بودن صرفه اقتصادی برای آزادسازی باند اجرای خطوط لوله از نظر مكانی از دیگ مزیت های آن است.

تونل گلاب 2 ، در ادامه تونل گلاب 1از شرایط زمین شناسی و ژئوتكنیكی( این علم به اطلاعات تكنیكی مربوط به زمین می پردازد) و حتی شرایط زیست محیطی بسیار مطلوبی برای اجرا و بهره برداری برخوردار است.

سامانه فعلی آب شرب اصفهان در حال حاضر قادر به انتقال حداكثر 10 متر مكعب بر ثانیه آب است و این درحالیست كه نیاز آب اصفهان 13 متر مكعب بر ثانیه می باشد و میزان كمبود آب شرب درشرایط كنونی به میزان سه متر مكعب در ثانیه و در افق 1420 حدود 11 متر مكعب در ثانیه به تصویب شركت مهندسی آب و فاضلاب كشور رسیده است.
از طرف دیگر سامانه موجود(تصفیه خانه باباشیخ علی) قابلیت افزایش ظرفیت انتقال را ندارد و برای تامین این كمبود نیاز به یك سامانه موازی طرح آبرسانی موجود اصفهان، برای جبران این كمبود است و بدیهی است با راه اندازی سامانه جدید ، سامانه فعلی با ظرفیت كامل خود در مدار باقی خواهد ماند.

طول محدوده تحت پوشش طرح آبرسانی اصفهان بزرگ در حدود 350 كیلومتر شامل شمال و شمال غرب( برخوار، شاهین شهر، اردستان، حبیب آباد، گز و خورزوق و پایگاه هشتم شكاری و فرودگاه، پالایشگاه و پتروشیمی و نیروگاه و خمینی شهر)، جنوب(جاده شیراز تا شهر بهارستان و سپاهان شهر)، شرق و جنوب شرق(ورزنه، كوهپایه ، هرند ، نایین، انارك) و غرب و جنوب غرب( فلاورجان و كلیشاد، سودرجان، قهدریجان، نجف آباد، زرین شهر، مباركه و شهرها و روستاهای حاشیه تصفیه خانه آب باباشیخ علی) است.
مجموع طول خطوط انتقال آب در طرح توسعه آبرسانی در حدود 250 كیلومتر پیش بینی می شود.
تصویر سمت چپ: تونل گلاب و تونل بهش آباد

تونل انتقال آب کنجان‏چم (قطعه اول و دوم)

•پروژه تونل انتقال آب سد کنجان چم يکي از پروژه‌هاي مهم آبي کشور بود که براي عبور آب‌هاي سد نياز به احداث تونلي به قطر 4 متر بود .
•طرح سامانه گرمسیری در چهار قطعه ۳۶۵ کیلومتر طول دارد که قطعات اول و دوم به طول ۱۱۱ کیلومتر در استان کرمانشاه و قطعات سوم و چهارم آن به طول ۲۵۴ کیلومتر در محدوده استان ایلام قرار گرفته است.
•قطعه سوم به طول ۹۹ کیلومتر از رودخانه کنگاکوش تا پرتال خروجی تونل کنجانچم از کیلومتر ۱۱۱ تا ۲۱۰ واقع شده و شامل خط لوله، ۲ قطعه تونل، کانال و سد کنجانچم است.
•قطعه چهارم نیز به طول ۱۵۵ کیلومتر از پرتال خروجی تونل کنجانچم تا دشت موسیان و در مجموع از کیلومتر ۲۱۰ تا ۳۶۵ امتداد دارد.
•پروژه سامانه گرمسیری که آب رودخانه سیروان در استان کردستان را از طریق تونل نوسود از منطقه ازگله خارج و زمین‌های منطقه را تا دهلران و مهران در استان ایلام آبیاری می‌کند.
•با اجرای طرح سامانه گرمسیری حدود ۹۰۰ میلیون متر مکعب آب در اختیار استان‌های کرمانشاه و ایلام قرار می‌گیرد.

تونل انتقال آب بازی‏ دراز (قطعه اول و دوم)

•سد تنظیمی هیروی به ارتفاع ۴۵ متر در ۳۵ کیلومتری شهر پاوه در شمال غرب استان کرمانشاه قرار دارد که آب رودخانه سیروان را به تونل ۵۰ کیلومتری نوسود منتقل می کند.
•آب سد هیروی پس از ۶ ساعت به انتهای تونل نوسود می‌رسد.
•سد هیروی، تونل نوسود، سد ازگله و تونل بازی دراز در طرح سامانه گرمسیری غرب کشور تعریف می‌شوند.
•یکی از خصوصیات طرح سامانه گرمسیری و تونل نوسود این است که آب به‌صورت ثقلی فاصله ۴۵۰ کیلومتری را شمال‌غرب کرمانشاه تا دهلران و موسیان در استان ایلام را طی می‌کند و هیچ نیازی به پمپاژ ندارد.
•با این کار رودخانه‌ای ۴۰۰ کیلومتری در استان‌های کرمانشاه و ایلام به راه می‌افتد که سبب توسعه و امنیت در این مناطق خواهد شد.
•تونل ۵۰ کیلومتری نوسود در سه قطر ۴/۵، ۵/۴۰ و ۶ متری احداث شده است.

تونل انتقال آب خدنگستان قطعه 1، 2 ، 3 و 4

•با بهره برداری از این طرح آبرسانی، سالانه 70 میلیون متر مكعب آب برای مصرف شرب و صنعت به سد زاینده رود منتقل می شود.

•هدف از اجرای این طرح را افزایش حجم آب قابل انتقال توسط تونل اصلی چشمه‌ لنگان : این تونل دارای شش قطعه در مناطق صعب العبور شهرستان فریدونشهر به طول 11 هزار و 300 متر و قطر2/4 متر است.

•این مجموعه از شش قطعه تونل تشكیل شده كه علاوه بر انتقال آب چشمه خدنگستان، با قطع دره‌های مسیر و احداث بندهای انحرافی، روان آب بعضی از دره‌ها را نیز به مجموعه فوق اضافه می كند .

•مجموعه تونلهای خدنگستان در 20 كیلومتری جنوب غربی شهرستان فریدونشهر و در 210 كیلومتری غرب اصفهان در دامنه ارتفاعات شاهان كوه قرار دارد.
این تونل دارای شش قطعه در مناطق صعب العبور شهرستان فریدونشهر به طول 11 هزارو 300 متر و قطر2/4 متر است.
•با بهره برداری از این تونل سالیانه 75 میلیون مترمکعب آب از این منطقه به حوضه آبریز زاینده رود منتقل می شود.

خط انتقال آب کرمان از سد صفارود

• اهداف پروژه

یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های انتقال آب کشور در استان کرمان رقم می‌خورد. طرح انتقال آب از سد صفارود به شهر کرمان دارای تونلی به طول 38 کیلومتر می‌باشد.

طرح‌های همیاران آب، انتقال آب از بهشت‌آباد به شهرهای شمال استان کرمان، انتقال آب از سد صفارود به‌منظور تامین آب آشامیدنی کرمان و رابر و انتقال آب از خلیج فارس از جمله برنامه‌هایی بوده‌اند که برای مقابله با بحران آب در کرمان در نظر گرفته شده است.

هدف کمی پروژه انتقال آب سد "صفارود" به شهر کرمان به میزان 29 میلیون مترمکعب در سال از سد صفارود به کرمان و ظرفیت‌سازی جهت انتقال 700 میلیون مترمکعب در سال از دریای عمان به فلات مرکزی ایران است.

پروژه دارای دو تصفیه‌خانه به نام تصفیه‌خانه کرمان به ظرفیت سه مترمکعب در ثانیه است و دیگری تصفیه خانه رابر به ظرفیت 100 لیتر در ثانیه است.

در دست ‏اجرا و خاتمه ‏یافته
ج) پروژه‌های گرایش خطوط لوله انتقال آب بین حوضه‌ای
طرح آبرسانی غدیر

تصاویر: طرح گرمسیری، خط انتقال آب از سد کوثر به شهرهای خلیج فارس، انتقال آب زاینده رود به یزد، خط دوم انتقال آب زابل به زاهدان، خط انتقال آب از سد کوچری به قم، طرح آبرسانی غدیر، خط دوم آبرسانی به تبریز و خط انتقال شیراز از سد درودزن

• طرح آبرسانی غدیر به‌منظور تأمین و رفع بحران آب از نظر کمی و کیفی برای شهرهای مرکزی و جنوبی استان خوزستان درنظر گرفته شده است.

• طرح آبرسانی غدیر از سال ۱۳۸۸ با هدف ایجاد زیرساخت‌های لازم برای انتقال آب شرب به ۲۶ شهر استان خوزستان از جمله اهواز، آبادان، خرمشهر، شادگان، دزفول و اندیمشک و حدود ۱۶۰۸ روستای استان می‌باشد.

طرح گرمسیری (طرح ساماندهی آب‏های غرب کشور)
 

• طرح آبیاری سامانه گرمسیری بزرگ‌ترین هدیه نظام به مرزنشینان استان‌های کرمانشاه و ایلام است که با سرمایه‌گذاری بیش از یک هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان از محل صندوق توسعه ملی عملیاتی شد.

• سامانه گرمسیری با هدف مهار رودخانه سیروان و هدایت آن به سمت دشت‌های کرمانشاه و ایلام اجرایی شد که از ابتدای آن در شمال کرمانشاه تا موسیان دهلران در استان ایلام ۴۰۰ کیلومتر طول دارد و تا پیش از این بیشتر آب پنجمین رودخانه بزرگ کشور بدون آنکه حق‌آبه ایران را بپردازد، از مرز خارج می‌شد.

• سیروان توسط سد ۳۳۸ میلیون متر مکعبی «داریان» در شمال شهرستان پاوه مهار شده و چند کیلومتر پس از آن، تونل نوسود و بازی دراز در ۲ قطعه ۲۳ و ۲۵.۷ کیلومتری آغاز شده است که تونل نوسود با قطر حدود ۶ متری قادر است تا دبی ۴۵ متر مکعب بر ثانیه آب را منتقل کند. با تکمیل این طرح حدود 34هزار هکتار از اراضی زراعی استان کرمانشاه آبی می‌شود.

خط انتقال آب زاينده‌‏رود به يزد ( قطعات 2و4)

در اواخر دهه هفتاد شمسي طرح انتقال آب از رودخانه زاينده‌رود به يزد اجرايي شد. در سال 1379 زاينده‌رود براي اولين‌بار در تاريخ ثبت شده خشكسالي قابل توجهي تجربه كرد. سپس پروژه انتقال آب به شهرهاي ديگر از جمله كاشان نيز گسترش يافت. گسترش كشاورزي با تشويق دولت منجر به حفر چاه‌هاي متعددي شد كه هر كدام به كاهش منابع آب زيرزميني منجر شده است.

خط انتقال آب از سد كوثر به شهرهای حاشيه خليج فارس

محدوده‌ طرح در جنوب ايران حد فاصل سد كوثر در شمال بهبهان تا حاشيه‌ خليج فارس، از بندر ديلم تا بندرلنگه شامل سه قسمت است و آب مورد نياز از طريق 40 انشعاب توزيع مي‌گردد.

1: خط لوله فولادي از سدكوثر تا ابتداي خط لوله‌ محرم  به ‌طول 222 كيلومتر

اهداف طرح: انتقال آب از سد كوثر براي 5 شهر بزرگ،  11 شهر كوچك، 36 شهر جديد و 47 دهستان شامل 1200 روستا مي‌باشد. آب مورد نياز از طريق 32 انشعاب اصلي انتقال مي‌يابد. جمعيت پيش‌بيني شده در محدوده طرح در سال 1385 معادل 5/1 ميليون نفر و در  سال 1400 معادل 3/2 ميليون نفر مي‌باشد.



 

2: خط لوله‌ محرم تا بندر طاهري به ‌طول223كيلومتر

منبع آبگیری: آب مورد نياز طرح از طريق سد مخزني كوثر كه بر روي رودخانه خيرآباد در محل تنگ دوك واقع است تامين مي‌گردد. حجم ذخيره سالانه آب سد 580 ميليون متر مكعب مي‌باشد.

3: خط لوله بندر طاهري تا بندرلنگه به ‌طول 317 كيلومتر
مبانی طراحی: بر اساس آخرين تغييرات اعمال شده، سرانه آب براي  ساكنين شهرهاي بزرگ، كوچك، جديد و دهستان‌ها به‌ترتيب 260، 225، 185 و 135 ليتر در روز منظور گرديده و بر اين مبنا قطر  لوله‌هاي مورد نياز محاسبه و پس از كسر مقدار آبي كه  از ساير  منابع   به منطقه طرح منتقل  مي‌گردد،  ميزان آب  انتقالي  از سد  كوثر  تا بندرلنگه در سال 1385 معادل 4 متر مكعب در ثانيه براي فاز اول و در سال 1400 معادل 5/7 متر مكعب براي فاز دوم پيش بيني شده است.

خط دوم انتقال آب زابل به زاهدان

طی سال‌های اخیر به‌دلیل افزایش جمعیت و نبود زیرساخت مناسب، زاهدان با کمبود جدی آب مواجه بود و در تابستان‌ها با توجه به مصرف بالای آب، شهر دچار تنش می‌شود.
در این راستا اقداماتی نظیر وارد مدار کردن فاز چهارم آب شیرین کن زاهدان با ظرفیت ۱۵ هزار متر مکعب در شبانه روز، حفر و تجهیز ۶ حلقه چاه و استفاده موازی از خط اول و دوم انتقال آب از چاه نیمه به زاهدان در دستور کار قرار گرفت.
مرحله اول عملیات اتصال خطوط انتقال آب از چاه نیمه‌ها به زاهدان، با هدف افزایش ظرفیت انتقال آب ورودی به تصفیه خانه و رفع بخشی از کمبود آب شهر زاهدان صورت گرفت.

خط انتقال آب از سد کوچری به شهر قم

این پروژه که طی آن آب از سرشاخه‌های دز به قم منتقل خواهد شد و علاوه بر شهر قم، بسیاری از شهرهای مسیر این پروژه نیز از آب برخوردار خواهند شد.
هدف از اجرای این پروژه انتقال 120 میلیون متر مکعب آب در سال از سرشاخه‌های دز به سد کوچری و تصفیه‌خانه دوکوهه جهت تأمین آب شرب و صنعتی شهرهای قم، خوانسار، خمین، گلپایگان، محلات، نیمور و سفلچگان می‌باشد که از این مقدار حدود 80 میلیون متر معکب آب برای مصرف شرب شهر قم، 20 میلیون متر مکعب برای آبرسانی به شهرهای مسیر خط لوله و 20 میلیون مترمعکب نیز جهت مصارف صنعتی منطقه اختصاص داده شده است.

طرح جامع آبرسانی تهران (طرح حضرت قمر بنی هاشم(ع))

این پروژه شامل افتتاح ۶ باب مخزن ذخیره آب شرب با حجم کلی ۱۴۰ هزار مترمکعب و بیش از ۵۵ کیلومتر خط انتقال آب است.

این مخازن شامل: مخزن ۳۰هزار مترمکعبی ارتش، مخزن ۱۵هزار مترمکعبی شهید باقری۲، مخزن ۱۵هزار مترمکعبی شهید عباسپور، توسعه مخزن ۳۰ هزار مترمکعبی ۱۱۸۳ غرب، توسعه مخزن ۲۰ هزار مترمکعبی شماره ۸ کوی نصر و توسعه مخزن ۳۰ هزار مترمکعبی شماره ۱۳ صادقیه است که از تصفیه‌خانه‌های شماره ۲ و ۶ آب تهران تغذیه می‌شوند.

این طرح شامل بیش از ۵۵ کیلومتر خط انتقال فولادی ۱۴۰۰ و ۱۲۰۰ میلی‌متری است که نیاز آبی سامانه‌های جنوب غربی تهران را تامین می‌کند.
بهره‌برداری از این پروژه‌ها موجب پایداری و تاب‌آوری بیشتر در پهنه غرب و جنوب غرب کلان‌شهر تهران می‌شود.

خط دوم آبرسانی به تبریز

مطالعات مربوط به خط دوم آبرساني از زرينه رود تا تبريز محدوده جغرافيايي بزرگي را پوشش مي‌دهد كه از حد استان آذربايجان شرقي فراتر مي‌رود. اين محدوده جغرافيايي علاوه بر پوشش بخشي از استان آذربايجان شرقي، قسمتي از استان آذربايجان غربي را نيز شامل مي‌گردد.

اين محدوده از غرب به درياچه اروميه و از شرق به كوه‌هاي سهند از شمال به جاده آسفالته صوفيان – شبستر – تسوج و از جنوب به جاده آسفالته مياندوآب – سراب محدود مي‌شود.

محدوده طرح از آبگير كانال نوروزلو شروع و تا شهرهاي تبريز و صوفيان و نهايتاً تسوج ادامه  مي‌يابد.
هدف از اجراي طرح آبرساني از زرينه‌رود تا تبريز (خط لوله دوم) تامين آب مورد نياز 24 شهر، 353 روستا و مراكز صنعتي واقع در طول مسير مي‌باشد.
آبگيري از كانال سمت راست سد نوروزلو انجام مي‌گيرد. در طول خط اصلي 5 ايستگاه پمپاژ و يك واحد تصفيه خانه و 8 واحد مخزن 10000 متر مكعبي، يك واحد مخزن 6500 متر مكعبي و 2 واحد مخزن 20000 متر مكعبي در محوطه تصفيه خانه احداث خواهد شد. طول خط لوله اصلي 168 كيلومتر و خط لوله انشعابات 112 كيلومتر مي‌باشد. در خط لوله انشعابات نيز يك مخزن و تلمبه خانه احداث خواهد شد. جنس لوله‌ها فولادي و قطر آن در خط لوله اصلي 1200 تا 2000 ميلي‌متر و در خط لوله انشعابات 300 تا 900 ميلي‌متر پيشنهاد شده است.

خط انتقال آب شیراز از سد درودزن

• اين طرح شامل آبگيري و انتقال از سد درودزن، و احداث تلمبه‌خانه، تصفيه‌خانه، تونل و خطوط انتقال آب خام و آشاميدني مي‌باشد.

• هدف از طرح بلند مدت آب آشاميدني شهر شيراز، تامين آب مورد نياز شهر شيراز تا سال 1405 از محل سد درودزن با ظرفيت حداكثر 3 مترمكعب در ثانيه و مقدار متوسط ساليانه 60 ميليون مترمكعب در سال جهت مصارف شرب و بهداشتي مي‌باشد.

• خط لوله اين طرح از سد درودزن آغاز مي‌گردد و در جوار جاده سد درودزن و كوه برآفتاب با چرخش به‌دور آن از روستاهاي بارزآباد و شاهين‌جان و كانال آبياري دشت بيضاء و همچنين تنگه‌خياره و كوه ملوس‌جان عبور نموده و آب خام را به تصفيه‌خانه واقع در سمت غرب شهرك صدرا انتقال مي‌دهد، سپس خط لوله با عبور از كنار روستاي قصرقمشه و شهرك شهيد بهشتي آب شرب مخازن شهر را تامين مي‌نمايد.

اين طرح شامل:

• آبگيري از سد درودزن

• انتقال ثقلي آب به‌طول 15 كيلومتر از سد درودزن تا موقعيت تلمبه‌خانه شماره يك واقع در كنار جاده سد درودزن

• احداث تلمبه‌خانه و تاسيسات وابسته آن در جوار تلمبه‌خانه موجود

• انتقال آب خام تحت پمپاژ تا مخزن متعادل‌كننده ابتداي تونل به طول 43 كيلومتر

• مخزن متعادل‌كننده ابتداي تونل عبور خط لوله از كوه ملوس‌جان

• تونل عبور خط لوله به‌طول 5/3 كيلومتر در تراز 1845 متري كوه ملوس‌جان

• انتقال ثقلي آب داخل تونل به‌طول 4 كيلومتر از مخزن متعادل‌كننده تا تصفيه‌خانه آب آشاميدني

• تصفيه‌خانه آب آشاميدني

• انتقال ثقلي آب شرب به مخزن معالي‌آباد به طول 24 كيلومتر

• خط انتقال كمربند شرقي از دروازه‌قرآن تا مخازن ميانرود

• احداث مخازن، رينگ نمودن خطوط لوله كمربند غربي و شرقي

                                                                                                                          ایستگاه پمپاژ محمدیه

کانال انتقال روباز

در میان روش های مختلف انتقال آب استفاده از نیروی ثقل وبه حرکت در آوردن آب به صورت جریان با سطح آزاد به همراه ایجاد کانال‌ها و سازه های هیدرولیکی مربوط نظیر سرریزها، دریچه ها و &he