اخبار برساد شید ایرانیان
سالانه حدود ۴۰ میلیون تن از محصولات کشاورزی ایران از مزرعه تا سفره به هدر میرود؛ رقمی معادل یکسوم تولیدات کشاورزی کشور که نهتنها امنیت غذایی را تهدید میکند، بلکه فشار اقتصادی سنگینی به کشاورزان و دولت وارد میسازد. علت اصلی این ضایعات، نبود زیرساختهای مناسب، ضعف در صنایع تبدیلی، و فرهنگ نادرست مصرف است. راهکار اساسی، حرکت از خام فروشی به سمت فرآوری و افزایش ماندگاری محصولات است. شرکت دانش بنیان اسوه صنعت اصفهان با تولید تجهیزات پیشرفته فرآوری کشاورزی همچون دستگاه خشک کن، آسیاب و بوجار و … و ارائه آموزش های تخصصی، راه حل هایی عملی برای کاهش ضایعات و افزایش ارزش افزوده محصولات ارائه می دهد.
آیا میدانستید سالانه ۳۵ تا ۴۰ میلیون تن از محصولات کشاورزی ایران، از مزرعه تا سفره، هدر میرود؟ این رقم، معادل تقریباً یک سوم کل تولیدات کشاورزی کشور است که با رشد ۴۰۰ درصدی پس از انقلاب، از ۲۵ میلیون تن به ۱۳۳ میلیون تن رسیده است. این آمار تکاندهنده، ایران را در رتبه نخست ضایعات کشاورزی جهان قرار داده است؛ به طوری که سالانه ۳۰ تا ۳۵ درصد محصولات کشاورزی کشور به هدر میرود.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی هدررفت محصولات کشاورزی در ایران
این میزان هدررفت، سالانه غذای مورد نیاز ۲۴ میلیون نفر را از بین میبرد و در کنار آن کشاورزانی که با زحمت فراوان تولید کردهاند، با دست خالی و سفرههای خالی مواجه میشوند. همچنین این اتلاف، فشار سنگینی به منابع ارزی کشور برای واردات اقلام اساسی وارد میکند و فرصت صادرات و ارزآوری را نیز از بین میبرد.
دلایل اصلی هدررفت محصولات کشاورزی
از جمله دلایل اصلی هدررفت گسترده محصولات کشاورزی در ایران میتوان به مجموعهای از عوامل ساختاری و فرهنگی اشاره کرد. نبود زیرساختهای مناسب حمل و نقل از جمله شبکههای ریلی، هوایی و دریایی، باعث تأخیر در رساندن محصولات به بازار و کاهش کیفیت آنها میشود. همچنین ضعف چشمگیر در صنایع تبدیلی و فرآوری موجب میشود بخش زیادی از محصولات بدون افزایش ماندگاری، پیش از مصرف فاسد شوند. مشکلات مقطعی نظیر قطعی برق نیز بر کیفیت و سلامت محصولات اثر منفی میگذارد. از سوی دیگر، فرهنگ نادرست مصرف در جامعه که بر مصرف تازه و خام محصولات تأکید دارد، موجب میشود کمتر به سراغ محصولات فرآوریشده بروند؛ در حالی که در بسیاری از کشورها، فرآوری و کنسروسازی نقش مهمی در کاهش ضایعات ایفا میکند.
از خام فروشی تا نابودی منابع ملی با هدررفت محصولات کشاورزی
خام فروشی یکی از عوامل اصلی نابودی منابع ملی در بخش کشاورزی است که باعث می شود بخش بزرگی از تولیدات، پیش از رسیدن به دست مصرف کننده، از بین برود. نمونه بارز آن، هدررفت بیش از یک میلیون تن پیاز در منطقه جیرفت است؛ جایی که این محصول به دلیل نبود بازار مصرف، زیرساخت های نگهداری و صنایع فرآوری، روی زمین باقی ماند و از بین رفت. همراه با این حجم از ضایعات، حدود ۱۸۴ میلیون مترمکعب آب نیز که برای تولید این محصول صرف شده بود، بیثمر به هدر رفت. این در حالی است که بسیاری از کشاورزان منطقه با فقر، بدهی و نبود حمایت مالی مواجه اند و دسترنج یک ساله آن ها بدون هیچ بهره اقتصادی تلف می شود. این رویداد تلخ، نماد روشنی از ضرورت فاصله گرفتن از خام فروشی و حرکت به سوی فرآوری و ایجاد ارزش افزوده در کشاورزی است.
راه حل نجات: فرآوری و افزایش ماندگاری محصولات کشاورزی
.jpg)
تغییر رویکرد از خام فروشی به فرآوری می تواند انقلابی در کشاورزی ایجاد کند. با خشک کردن، محصولات به جای چند روز، تا دو سال ماندگاری پیدا می کنند. این امر:
- ارزش افزوده بالا ایجاد میکند
- بازارهای جدید داخلی و صادراتی فراهم می کند
- باعث کاهش ضایعات تا ۱۰ درصد و تحقق خودکفایی میشود
نقش واحدهای مکانیزاسیون جهاد کشاورزی در جلوگیری از هدررفت کشاورزی
نقش واحدهای مکانیزاسیون جهاد کشاورزی در جلوگیری از هدررفت محصولات کشاورزی باید فراتر از تأمین تجهیزات اولیه مانند ماشین آلات کاشت، داشت و برداشت باشد. در حالی که این تجهیزات نقش مهمی در افزایش بهره وری تولید دارند، اما تا زمانی که بخش قابل توجهی از محصولات در مراحل پس از برداشت، در حمل و نقل، انبارداری و مصرف دچار ضایعات می شوند، تمرکز صرف بر مراحل ابتدایی تولید کافی نخواهد بود. ضروری است که این واحدها با نگاهی جامع به کل زنجیره تأمین کشاورزی، در توسعه و تجهیز صنایع تبدیلی و فرآوری نیز سرمایه گذاری کنند. تجهیز کشاورزان به ابزارهایی مانند خشک کنها، بسته بندی استاندارد، و فناوری های نگهداری، می تواند به شکل قابل توجهی از هدررفت جلوگیری کرده و ارزش اقتصادی محصولات را افزایش دهد. این نگاه جامع و آینده نگر، گامی اساسی در راستای تحقق امنیت غذایی، کاهش فشار اقتصادی بر کشاورزان و دستیابی به بهرهوری پایدار در بخش کشاورزی خواهد بود.
.JPG)
