آدرس: تهران، خیابان مطهری، خیابان سنائی، نبش خیابان بیست و ششم، پلاک 165
شماره تماس: 84081745-021
ساعت کاری: شنبه تا چهارشنبه، 8 الی ۱۷

اخبار برساد شید ایرانیان

مهندسی بی‌نهایت: سد سه‌دره، بزرگ‌ترین سد و نیروگاه جهان
۱۴۰۴ دی ۱۱, پنجشنبه

در دنیای مهندسی شاید کمتر پروژه‌ای را بتوان یافت که از لحاظ مقیاس با پروژه‌های سدسازی قابل قیاس باشند. سازه‌های عظیم و مستحکم سدها برای علاقه‌مندان به مهندسی عمران، توربین‌های پیچیده‌ی آن‌ها برای مهندسان مکانیک و بخش نیروگاهی آن‌ها برای دوست‌داران مهندسی برق همواره جذاب بوده است.

در این میان «سد سه‌دره‌» (Three Gorges Dam) با ابعاد و مقیاس بی‌نظیر خود بهترین نمونه برای مطالعه است و بررسی تاریخچه‌ی آن درس‌های ارزشمندی برای مهندسان سراسر دنیا دارد. بزرگ‌ترین سد دنیا که روی رودخانه‌ی یانگ تسه ی چین ساخته شده است، نه‌تنها بزرگ‌ترین نیروگاه برق-آبی دنیا را در دل خود جای داده است، بلکه از لحاظ ظرفیت تولید برق بین دیگر انواع نیروگاه‌های دنیا نیز نمونه و رقیبی ندارد.

سد سه دره three gorges dam

در ادامه با قسمتی دیگر از مجموعه مقالات مهندسی بی‌نهایت همراه زومیت باشید تا با این شکوه مهندسی بیشتر آشنا شویم.
 

ایده‌ی اولیه‌ی ساخت سدی بزرگ روی رودخانه‌ی یانگ‌تسه برای اولین بار در سال ۱۹۱۹ میلادی ، اولین رئیس جمهور چین مطرح شد. به عقیده‌ی یات‌سن ساخت سدی با توان تولید ۳۰ میلیون اسب بخار (۲۲ گیگاوات) برق روی رودخانه‌ی یانگ‌تسه شدنی بود. یات‌سن که در جمهوری چین به «پدر ملت مشهور شده بود، در سال ۱۹۲۵ میلادی درگذشت و نتوانست حتی شاهد ابتدایی‌ترین مراحل ساخت سد پیشنهادی خود باشد؛ چراکه اولین فعالیت‌ها برای طراحی سد سه‌دره در سال ۱۹۳۲ میلادی توسط دولت ناسیونالیست چین شروع شد.

در سال ۱۹۳۲ میلادی، قسمت بزرگی از چین از جمله استان ایچانگ(که سد سه‌دره در آن واقع است) به تصرف قوای اشغال‌گر ژاپنی درآمد. نیروهای نظامی ژاپن که خود متوجه اهمیت ساخت سد روی رودخانه‌ی یانگ‌تسه شده بودند، تحقیقات خود روی جغرافیای منطقه را آغاز کردند تا در صورت پیروزی کامل بر چین، پروژه‌ی ساخت سد را با نام «طرح اوتانی» به پیش ببرند.

رودخانه یانگ تسه و سد سه دره

موقعیت سد سه دره روی رودخانه یانگ تسه در مرکز کشور چین

در سال ۱۹۴۴ میلادی جان سَویج، مهندس آمریکایی پس از ارزیابی منطقه، طرح پیشنهادی خود را با نام «پروژه‌ی رود یانگ تسه» تسلیم دولت وقت چین کرد. پس از آن، گروهی متشکل از ۵۴ مهندس چینی برای آموزش راهی آمریکا شدند. ازآنجایی که رودخانه‌ی یانگ‌تسه در طول تاریخ چین همواره به‌عنوان شاه‌راهی برای کشتی‌رانی تجاری مطرح بوده است، هرگونه طرحی که در آن امکان تردد قایق‌ها و کشتی‌های تجاری درنظر گرفته نمی‌شد از همان ابتدا محکوم به شکست بود؛ به همین دلیل در طرح اولیه‌ی پیشنهادی برای ساخت سد روشی ابتکاری و بی‌سابقه برای حل معضل کشتیرانی روی رودخانه درنظر گرفته شده بود.

بنا به طرح پیشنهادی قرار بود کشتی‌ها هنگام رسیدن به سد در لنگرگاه‌هایی در دو سوی سد متوقف شوند و سپس توسط جرثقیل‌های بزرگ به بالا یا پایین سد منتقل شوند. تا به امروز هنوز مشخص نیست که منطق پشت این راه‌حل پیشنهادی برای صرفه‌جویی در مصرف آب بوده است یا مهندسان در آن زمان فکر می‌کردند که اختلاف ارتفاع بالا و پایین سد به حدی است که به‌کارگیری روش‌های جایگزین را عملا غیر ممکن می‌کند. با اینکه فرایند ارزیابی محل، مطالعات اقتصادی و طراحی سد با سرعت آهسته و پیوسته‌ای به پیش می‌رفت، جنگ داخلی چین در سال ۱۹۴۷ میلادی بار دیگر باعث شد تا فرایند طراحی و ساخت سد متوقف شود.